1.8.08

Γεωμετρική τέχνη



ελεφάντινο, περ.750 π.Χ.








χάλκινο, περ. 700 π.Χ.









1050-1000 π.Χ.









750-735 π.Χ.










740 π.Χ.



Πότε - πού10ος – τέλη 8ου αι. [1025-700 π.Χ.]. Ο γεωμετρικός ρυθμός βρίσκει την τελείωσή του στην Αττική ενώ σημαντική είναι και η προσφορά των τοπικών εργαστηρίων και τεχνοτροπιών [Κόρινθος, Άργος, Λακωνία], που το καθένα λίγο ή πολύ διατήρησαν την παράδοση του μυκηναϊκού πολιτισμού.
Πλαίσιο
Τέλη 11ου αι. [1025 π.Χ.] δύει ο Μυκηναϊκός πολιτισμός. Τα λαμπρά ανάκτορα, τα κυκλώπεια τείχη, η γραφή, η πολυτέλεια αποτελούν πια παρελθόν. Παρατηρείται σταδιακή ερήμωση των μεγάλων οικιστικών κέντρων, μείωση του πληθυσμού και μεταβολή των οικονομικών και κοινωνικοπολιτικών συνθηκών. Αυτή η περίοδος παρακμής [1025-900], η οποία είχε επίδραση και στην τέχνη, ονομάστηκε σκοτεινοί χρόνοι λόγω έλλειψης στοιχείων για τη μελέτη τους αλλά και υστέρησης σε λάμψη, συγκρινόμενα με τους προηγούμενους χρόνους. Ωστόσο, συντελούνται πνευματικές κατακτήσεις: η καθιέρωση της γραφής με βάση το ελληνικό αλφάβητο βασισμένο στο φοινικικό, τα Ομηρικά έπη, η θέσπιση των Ολυμπιακών Αγώνων το 776 π.Χ., η σύνθεση του ελληνικού δωδεκάθεου.
Με την κατάλυση των μυκηναϊκών βασιλείων άρχισε και η μετακίνηση ελληνικών φυλών -Ίωνες, Αιολείς, Αχαιοί, Δωριείς- που κράτησε ως το 800 π.Χ. Η τέχνη τους πρώτες αιώνες ήταν τραχιά και πρωτόγονη και ξεπερνούσε σε ακαμψία κι αυτή την αιγυπτιακή. Κατά τον 8ο αι. όμως με την εμφάνιση των πρώτων πόλεων-κρατών, την επικοινωνία με τους πολιτισμούς της Ανατολής και την τεχνική πρόοδο, επήλθε και ανανέωση της τέχνης. [Οι ελληνικές φυλές εγκαταστάθηκαν σε διάφορες πόλεις. Απ’ αυτές, η Αθήνα, κατά την κλασική εποχή, έγινε η πιο διάσημη και σημαντική. Εδώ έγινε η πιο μεγάλη και εκπληκτική επανάσταση και στην ιστορία της τέχνης.]
Τέχνες
Η ανάμειξη των στοιχείων του Μυκηναϊκού πολιτισμού με νεότερα από τις μεταναστεύσεις και μετακινήσεις πληθυσμών, γεννά ένα νέο ρυθμό: το γεωμετρικό. Η τέχνη της περιόδου αυτής αντιπροσωπεύεται σχεδόν αποκλειστικά από την κεραμική, ενώ η πλαστική εκπροσωπείται από λίγα μικρά ειδώλια, πήλινα ή χάλκινα.
Κεραμική
Πήλινα αγγεία με μεγάλη ποικιλία από γεωμετρικά διακοσμητική μοτίβα -τρίγωνα, ρόμβοι, μαίανδροι με τη βοήθεια κανόνα και διαβήτη. Προς το τέλος της περιόδου γίνεται χρήση εικονιστικών παραστάσεων από την καθημερινή ζωή. Ακόμη και οι μορφές αποδίδονται με γεωμετρικό τρόπο, έτσι ώστε το ανθρώπινο σώμα να μοιάζει με τρίγωνο. Ζωγραφίζουν σύμφωνα με την παράδοση: αυτό που ξέρουν κι όχι αυτό που βλέπουν [αιγυπτιακές επιρροές]. Το χρώμα που χρησιμοποιείται είναι το μαύρο στο πορτοκαλί φόντο του αγγείου.
Πλαστική-μεταλλοτεχνία
Τα χάλκινα ειδώλια, στην αρχή άτεχνα και λιτά, απεικονίζουν κυρίως ανδρικές και γυναικείες μορφές, ζώα και πτηνά. Με την πάροδο του χρόνου αποδίδονταν οι ιδιότητες των μορφών [πολεμιστής, ηνίοχος κλπ], ξεχωρίζουν τα τμήματα του ανθρώπινου σώματος, ενώ αποδίδονται χωρίς λεπτομέρειες τα πιο βασικά χαρακτηριστικά [μάτια, στόμα]. Εκτός από μικρού μεγέθους έργα βρέθηκαν και μεγάλου μεγέθους χάλκινα σκεύη.
Σημασία της τέχνηςΑυτό που σήμερα λέγεται τέχνη, τότε είχε πάντα χρηστική ή λατρευτική σημασία. H αφαιρετική και γεωμετρική πρόσληψη της μορφής δεν αποτελούσε αναλυτική προσέγγιση με σκοπό την ανάδειξη της ουσίας, όπως στο σύγχρονο κυβισμό. Ήταν μια διαδικασία χτισίματος της μορφής και δημιουργίας ενός βασικού εικονο-λογίου [κατά το λεξιλόγιο], ενός κόσμου χωρίς παραστατικά πρότυπα.

1 σχόλιο:

paraskevi malouxou είπε...

τέλειο μπλογκ για μένα... θα χαρώ να τα λέμε... ζαμανφού μου!!!! τι ωραία!