12.10.09

Romanticism - Ρομαντισμός

Goya
παρουσίαση της δραματικής πολυπλοκότητας της εποχής του


Delacroix
ο ενθουσιασμός για την ελευθερία, το ένοπλο πλήθος, η ένταση στην ατμόσφαιρα δημιουργούν συναισθήματα έξαρσης και πάθους στο θεατή


Friedrich
αλλαγή αντίληψης για το τοπίο: παρασύρει το βλέμμα του θεατή προς το άπειρο


Turner
απόδοση των διαφορετικών στιγμών της φύσης


Rude
θαυμαστής της κλασικής αρχαιότητας, αλλά στην εποχή του ρομαντισμού δεν αντιστάθηκε στο νέο ρεύμα: δραματική απόδοση των εκφράσεων

Hittorff
η πολυχρωμία των ελληνικών ναών της κλασικής αρχαιότητας οδήγησε στην χρήση χρωμάτων και πλούσιων διακοσμητικών στοιχείων σε αντίθεση με το απόλυτο λευκο της αρχιτεκτονικής του Νεοκλασικισμού


Πού - Πότε
Αγγλία τέλη 18ου αρχές 19ου αι. Ιστορικά ακολούθησε την περίοδο του διαφωτισμού και αντιτάχθηκε στην αριστοκρατία της εποχής.

ΤιΠνευματικό και καλλιτεχνικό κίνημα που δίνει έμφαση στα συναισθήματα αποδιδόμενα με δραματικό τρόπο. Απομακρύνεται από την κλασική παράδοση και χρησιμοποιεί εκφραστικά μέσα διαπνεόμενα από έντονη συναισθηματικότητα, ανεπτυγμένη φαντασία, ρεμβαστικό και μυστικοπαθή τόνο. Μπορεί να περιγραφεί και ως αντικλασικισμός, μια αντίδραση κατά του Νεοκλασικισμού. Αρχικά αποτέλεσε φιλοσοφικό -και γενικότερα πολιτισμικό- ρεύμα που στη συνέχεια επεκτάθηκε στην ποίηση, τη μουσική όσο και στις εικαστικές τέχνες.

Γιατί
Αντίδραση στον ορθολογισμό του Διαφωτισμού [που έδινε έμφαση στην τάξη και τη λογική] και στη Βιομηχανική Επανάσταση. Προάγγελος, ο φιλόσοφος Jean Jacques Rousseau που δίδασκε ότι οι άνθρωποι γεννιούνται καλοί από τη φύση τους και διαφθείρονται από την κρατούσα εκκλησία, την κακή παιδεία και τις κρατούσες οικονομικές σχέσεις κι ότι ο μόνος δρόμος για να βελτιωθούν είναι να αφεθούν ελεύθεροι. Και ότι οι κρίσεις μας πρέπει να θεμελιώνονται περισσότερο στις αξιώσεις του συναισθήματος και λιγότερο στη λογική.

Πώς
-Προσπάθεια απελευθέρωσης από τις άκαμπτες μορφές και σχήματα του νεοκλασικισμού που εγκλώβιζαν τον αυθορμητισμό και την παρόρμηση του καλλιτέχνη. Τώρα η πνευματική και καλλιτεχνική ευαισθησία αλλάζει, κυριαρχούν η διεκδίκηση της ελευθερίας της έκφρασης και η επικράτηση της ιδέας του ατομικισμού.
-‘Πρόσκληση’ για ‘επιστροφή στη φύση’ [η ζωή των πρωτογόνων περιείχε ευχαρίστηση και ροπή προς το καλό, αλλά μετά τις μεγάλες εφευρέσεις και την εμφάνιση της ατομικής ιδιοκτησίας άρχισε ένας κατήφορος], απορρίπτοντας την εκμηχάνιση και την ασχήμια της βιομηχανικής κοινωνίας.
-Στροφή και στις παλιές παραδόσεις θαυμάζοντας παλιούς μυθικούς ήρωες.
-Συμπάθεια για τον αδύναμο και καταπιεσμένο απλό χωρικό.
-Αναζήτηση του τοπικού χρώματος και του εξωτικού στοιχείου καθώς και έξαρση του εθνικισμού.
…Όλα αυτά έδωσαν τους σπόρους και το έδαφος για να ευδοκιμήσει το κίνημα των ρομαντικών.
-Κατά τον Γάλλο ποιητή Σαρλ Μπωντλαίρ: "Ο ρομαντισμός δεν βρίσκεται ούτε στην επιλογή του θέματος ούτε στην ακριβή αλήθεια, αλλά περισσότερο σε έναν τρόπο να αισθάνεσαι τον κόσμο".

Η Τέχνη για την Τέχνη
Παραστατική έκφραση του ρομαντισμού στη λογοτεχνία υπήρξε η άποψη της αυθύπαρκτης καλλιτεχνικής δημιουργίας με το περίφημο δόγμα της τέχνης στην υπηρεσία αποκλειστικά της καλλιτεχνικής δημιουργίας: Η τέχνη για την τέχνη. Με τη θέση αυτή επιδιώκεται το δημιούργημα του λόγου να αποτελεί ατομική υπόθεση του καλλιτέχνη, αυθύπαρκτη.
Ο ρομαντισμός είναι η ‘θεωρία’ που αρνείται στην τέχνη σχεδόν κάθε κοινωνική λειτουργία και βλέπει τον καλλιτέχνη ως ένα υπερκοινωνικό φαινόμενο που και η απλή του σύνδεση με το αισθητό αντικείμενο αποτελεί κατώτερο στοιχείο. Εξέφρασε τις αντιλήψεις του απόλυτου υποκειμενισμού, της απεριόριστης φαντασίας και της πνευματικής ανεξαρτησίας. Κυρίαρχο κίνητρο της ρομαντικής δημιουργίας, η υπεραίσθηση που μόνο αυτή δικαιούται και μπορεί να οδηγήσει τον άνθρωπο στις υψηλότερες σφαίρες, πάνω από το χρόνο και τον υλικό περίγυρο.

Ο Ρομαντισμός στην Αρχιτεκτονική
-Το απόλυτα ωραίο -στόχος του Νεοκλασικισμού- δεν υφίσταται πια.
-Ατελείωτη ποικιλία από αρχιτεκτονικά στυλ μπορούν να συνυπάρχουν στο μυαλό του ίδιου καλλιτέχνη. Αυτή η ελεύθερη μεταφορά στοιχείων από τις προηγούμενες αρχιτεκτονικές εκφράσεις και η χρησιμοποίησή τους με στόχο το νεωτερισμό οδηγούν στα μέσα του 19ου αι. στο αρχιτεκτονικό στυλ που ονομάστηκε εκλεκτικισμός.
-Μέριμνα για την αποκατάσταση και διατήρηση των κτισμάτων της αρχαιότητας και του Μεσαίωνα, που συνδυάζεται και με την έξαρση της αναζήτησης μιας εθνικής ταυτότητας.
O Ρομαντισμός στη Ζωγραφική
-Φως και σκιά επαναπροσδιορίζουν τη σχέση τους με το χρώμα που κατακλύζει τον πίνακα για να αποδώσει την ένταση των συγκινήσεων.
-Αυξάνονται οι σκιερές επιφάνειες ενώ κίνηση και χρώμα γίνονται όλο και πιο έντονα. -Αποδυναμώνεται η έμφαση στη γραμμή που χαρακτήριζε το Νεοκλασικισμό και δεν υπάρχουν πια καθορισμένα περιγράμματα.
-Θέματα από ιστορία, μύθους, λαϊκούς θρύλους, διάφορες στιγμές της μέρας [ανατολή, ηλιοβασίλεμα], καθημερινότητα του απλού ανθρώπου.
Ο Ρομαντισμός στη Γλυπτική
Θα αργήσει να ακολουθήσει το ρομαντισμό. Επιχειρείται να μεταφερθεί ο συναισθηματισμός του ρομαντισμού με την επιλογή θεμάτων όπου μπορεί να τονιστεί η ζωντάνια, η κίνηση και η υφή του υλικού. Νέα χαρακτηριστικά: η προσπάθεια απόδοσης των φυσικών στοιχείων, των εσωτερικών εκφράσεων και των καταστάσεων τα ψυχής.
-Θέματα παρμένα από το Μεσαίωνα, την Αναγέννηση αλλά, όπως και στη ζωγραφική, και από σύγχρονα γεγονότα.
-Παρουσιάζονται τα γλυπτά ανθρώπων με τα ρούχα της εποχής τους σε αντίθεση με το γυμνό του Νεοκλασικισμού.
-Κατά τον Victor Hugo, ‘η φύση και η αλήθεια’ είναι η κεντρική ιδέα του ρομαντισμού στην γλυπτική.

O Ρομαντισμός εν συντομία-Στο επίπεδο της Τέχνης και της Ποίησης μπορεί να θεωρηθεί και σαν μία απόρριψη των εννοιών τάξη, ηρεμία, αρμονία, και εξισορρόπηση, που χαρακτηρίζουν τον κλασικισμό της εποχής του.
Στο επίπεδο της Φιλοσοφίας αρνείται τον Ορθολογισμό του Διαφωτισμού και τον Υλισμό της Επιστήμης.
-Δίνει έμφαση στην ατομικότητα, στην υποκειμενικότητα, στον ανθρώπινο ανορθολογισμό, στο φαντασιακό, στο προσωπικό, στο αυθόρμητο, στη συγκίνηση, στο χιμαιρικό και στο υπερβατικό
-Ευνοεί
το συγκεκριμένο σε σχέση με το αφηρημένο,
την ποικιλομορφία σε σχέση με τον ομοιομορφία,
το άπειρο σε σχέση με το πεπερασμένο,
τη φύση σε σχέση με την τεχνική και την κουλτούρα,
το ταμπεραμέντο σε σχέση με τους κανόνες συμπεριφοράς,
τον αντικομφορμισμό σε σχέση με τη συμβατικότητα,
το οργανικό έναντι του μηχανικού,
την ελευθερία σε σχέση με εξαναγκασμούς, κανόνες και όρια.
-Στο πεδίο της ανθρώπινης συμπεριφοράς επιλέγει:
την ανεξάρτητη δημιουργική μεγαλοφυΐα αντί για τον συνετό άνθρωπο,
την ιδιαιτερότητα του ατόμου σε σχέση με συμπεριφορά μέσου όρου,
το έθνος έναντι της ανθρωπότητας
-Στο διανοητικό πεδίο επιλέγει:
το συναίσθημα έναντι του στοχασμού και ειδικότερα
τη συγκίνηση αντί για τον υπολογισμό,
τη φαντασία αντί για την κοινή λογική,
τη διαίσθηση αντί για τον συλλογισμό

Ποιοι
Εδώ και εδώ
-Κυριότεροι εκπρόσωποι:
Ζωφράφοι: Goya, Delacroix, Friedrich, Gericault
Αρχιτέκτονες: J.I.Hittorff
Γλύπτες: F.Rude, J.B.Carpeaux

Ειδικότερα…...για τον Ρομαντισμό και τους εκπροσώπους της στη Λογοτεχνία, Μουσική, Εικαστικές Τέχνες… εδώ

19 σχόλια:

ΙωάννηςΚ (πρώην ioannisk) είπε...

Ο Ρομαντισμός στην πολιτική: Οι Δυτικοί Φιλέλληνες στην επανάσταση του 21 ήταν Ρομαντικό και ήθελαν να αναβιώσουν την Αρχαία Ελλάδα. Κατά πάσα πιθανότητα αν δεν υπήρχαν αυτή τότε δεν θα υπήρχε και ανεξάρτητο Ελληνικό κράτος.

Global Greek είπε...

JamanFou, πως μου ξέφυγε η παρουσία σου αυτή?? Πολυ εντυπωσιακό και με δομή, μου άρεσε πολύ (εννοώ όλο το μπλογκ) Θερμή καλησπέρα

JamanFou είπε...

ΙωάννηςΚ,
έχεις δίκιο... παρέλειψα το κομμάτι αυτό

Global Greek,
α! θα σε μαλλώσω :))
Χαίρομαι ειλικρινά που σου άρεσε!
Την πολύ-καλησπέρα μου

habilis είπε...

!!!
Eίχα ξεχάσει παντελώς το ιστολόγιο σου "της τεχνης...Ερασιτέχνις"
και μπήκα απο σπόντα .

JamanFou είπε...

habilis,
Θα σε μαλλώσω :)))
Καλό σου βράδυ

mamani είπε...

Τι ωραίο blog!!!keep up the good work

JamanFou είπε...

mamani,
καλώς όρισες και σ' ευχαριστώ!

Phivos Nicolaides είπε...

Υπέοχη ανάρτηση. Εξαιρετική συλλογή!

Newton είπε...

Εεεπ, σε τσάκωσα! πολύ ωραίες και επιμορφωτικές αναρτήσεις! τώρα το πήρα γραμμή!

Απλά έχω μια απορία...γιατί να μην γίνονται αυτά σε ένα μπλογκ; λες να κάνω κι εγώ δυο τρία;:)

JamanFou είπε...

Phivos,
σ' ευχαριστώ πολύ

Newton,
πώς να βάλω την Τέχνη με τις αμπελοσοφίες μου μαζί?? :))

JK O SΚΡΟΥΤΖΑΚΟS είπε...

ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΗ ΑΥΤΗ Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΣΟΥ.ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΚΑΛΑ ΦΙΛΗ ΜΟΥ.

ΙωάννηςΚ (πρώην ioannisk) είπε...

Βαρέθηκες τη τέχνη άρα σταμάτησες να γράφεις φια αυτή ή υπάρχει άλλος λόγος;

JamanFou είπε...

ΙωάννηςΚ,
Αυτό είναι το αγαπημένο μου blog! Το γιατί δεν ενημερώνεται συχνά οφείλεται στο ότι οι αναρτήσεις απαιτούν στοιχεία από διάφορες πηγές κι αυτό απαιτεί χρόνο και ξεκούραστο μυαλό. Δεν θέλω να βιάζομαι... θέλω να τα εμπεδώνω :))
Άλλωστε το blog θα τελεί μονίμως υπό κατασκευή, όπως γράφω πάνω δεξιά... :))

ΙωάννηςΚ (πρώην ioannisk) είπε...

Σε καταλαβαίνω και μακάρι να είχα την υπομονη σου.

JamanFou είπε...

:))

JK O SΚΡΟΥΤΖΑΚΟS είπε...

ΟΠΩΣ ΠΑΝΤΑ ΠΕΡΝΑΩ ΝΑ ΠΩ ΜΙΑ ΚΑΛΗΣΠΕΡΑ ΚΑΙ ΝΑ ΕΥΧΗΘΩ Η ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΜΑΣ Ν ΑΡΧΙΣΕΙ ΜΕ ΧΑΜΟΓΕΛΑ:)))

JK O SΚΡΟΥΤΖΑΚΟS είπε...

ΠΕΡΑΣΑ ΓΙΑ ΝΑ ΕΥΧΗΘΩ ΚΑΛΟ ΠΑΣΧΑ ΜΕ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΤΥΧΙΑ.
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ! ΠΙΟ ΓΛΥΚΑ ΑΠΟ ΤΣΟΥΡΕΚΙΑ,ΠΙΟ ΓΕΡΑ ΑΠΟ ΑΒΓΑ,ΠΙΟ ΤΥΧΕΡΑ ΑΠΟ ΑΡΝΙΑ :)))))

JamanFou είπε...

JK O SΚΡΟΥΤΖΑΚΟS,
:))) ωραία ευχή!
Αντεύχομαι Skroutz

Oil Paintings είπε...

What Can I Say About This Post Really Incredible Art,Heads Off To You,I Must Be Waiting For Your New Unique And Awesome Post.